Zamek w Tykocinie ma swoje początki w XV wieku. Warownię, usytuowaną na prawym brzegu Narwi, wzniesiono z inicjatywy rodu Gasztołdów. Badania archeologiczne potwierdziły, że pierwotnie była to budowla murowana, wzmocniona drewnianą palisadą. W swojej wczesnej historii zamek kilkakrotnie ulegał zniszczeniom na skutek pożarów, co było częstym problemem średniowiecznych fortyfikacji.
Za panowania króla Zygmunta Augusta obiekt został gruntownie przebudowany i zyskał charakter renesansowej rezydencji obronnej. Kolejna istotna modernizacja nastąpiła z polecenia Zygmunta III Wazy, kiedy to system obronny dostosowano do nowoczesnej wówczas sztuki fortyfikacyjnej, wznosząc cztery potężne bastiony. Mimo tych wzmocnień zamek wielokrotnie ucierpiał w wyniku działań wojennych – zdobywały go m.in. wojska szwedzkie oraz brandenbursko-pruskie. Po każdych zniszczeniach warownię odbudowywano, aż do tragicznych wydarzeń z 1734 roku, związanych z wojną o sukcesję polską. Wówczas konfederaci spalili i ostatecznie zrujnowali zamek, a pozostałości murów zostały rozebrane przez okoliczną ludność.
Proces degradacji obiektu trwał jeszcze długo – nawet podczas I wojny światowej gruz z murów zamkowych wykorzystywano jako materiał do budowy dróg. Dopiero po II wojnie światowej, w latach 1961–1963, podjęto pierwsze poważne próby rekonstrukcji, obejmujące odbudowę murów oraz przyziemia zamku, którym towarzyszyły badania archeologiczne. Kolejne prace badawcze przeprowadzono w latach 2001–2005. W tym okresie ruiny przeszły w ręce prywatne i rozpoczęto szeroko zakrojoną rekonstrukcję całego założenia.
Obecnie zamek w Tykocinie pełni funkcje hotelowe i restauracyjne, a jednocześnie mieści sale wystawowe dostępne dla zwiedzających z przewodnikiem. Dziedziniec oraz zewnętrzną część zamku można natomiast zwiedzać indywidualnie i bezpłatnie. Współczesna forma obiektu stanowi interesujący przykład połączenia rekonstrukcji historycznej z nowoczesnym wykorzystaniem zabytku, dzięki czemu zamek ponownie stał się ważnym punktem na mapie kulturowej regionu.
