Położona niedaleko Tomaszowa Mazowieckiego stacja kolejowa w Jeleniu to jeden z najbardziej interesujących przykładów rosyjskiej architektury kolejowej na ziemiach polskich. Już na pierwszy rzut oka wyróżnia się na tle innych tego typu obiektów – zarówno swoją formą, jak i wyjątkową historią.
Nie była to zwyczajna stacja obsługująca codzienny ruch pasażerski. Powstała w XIX wieku specjalnie z myślą o carze Rosji, który w pobliskiej Spale posiadał swoją letnią rezydencję. To właśnie tutaj kończyła się jego podróż koleją z głębi imperium. Dalej monarcha wraz z orszakiem udawał się do Spały już drogą lądową – powozami, historycznym traktem carskim prowadzącym przez Ciebłowice.
Budynek stacji wzniesiono z drewna, a pierwotnie przykrywał go tradycyjny dach gontowy, który z czasem zastąpiono pokryciem blaszanym. Charakterystyczna bryła i detale architektoniczne do dziś przypominają o jej reprezentacyjnym przeznaczeniu.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości obiekt zaczął pełnić funkcję zwykłej stacji pasażerskiej. W okresie międzywojennym korzystali z niej również prezydenci II Rzeczypospolitej, odwiedzający spalską rezydencję, która przejęła rolę dawnego carskiego pałacyku.
Stacja funkcjonowała aż do końca 2012 roku, kiedy zawieszono ruch pasażerski na tej linii i obiekt został wyłączony z użytkowania. Po pewnym czasie połączenia kolejowe przywrócono – choć sam budynek nie pełni już swojej pierwotnej funkcji, nadal zatrzymują się tu pociągi relacji Opoczno – Tomaszów Mazowiecki – Koluszki, dzięki czemu miejsce pozostaje łatwo dostępne dla odwiedzających.
To interesujący cel krótkiej wycieczki – można dotrzeć tu nie tylko pociągiem, ale również samochodem czy rowerem. Dodatkową atrakcją jest znajdujący się w pobliżu schron kolejowy z okresu II wojny światowej, który stanowi ciekawe uzupełnienie historycznego charakteru tego miejsca. To jedno z tych miejsc, które przypominają, jak wielka historia potrafi zostawić ślad nawet w niewielkich, niepozornych punktach na mapie.
