Ruiny Huty „Józef” w Samsonowie to jeden z najciekawszych śladów wczesnego uprzemysłowienia regionu świętokrzyskiego. Zakład powstał w latach 1818–1823 z inicjatywy Stanisława Staszica, który był głównym architektem rozwoju przemysłu w Królestwie Polskim. Swoją nazwę huta zawdzięcza księciu generałowi Józefowi Zajączkowi – namiestnikowi Królestwa – który symbolicznie zapoczątkował jej budowę, kładąc kamień węgielny.
W zakładzie przetapiano lokalne rudy żelaza, osiągając produkcję na poziomie około 800 ton surówki rocznie. Proces hutniczy opierał się na wykorzystaniu węgla drzewnego, co było typowe dla technologii tamtego okresu, ale jednocześnie uzależniało produkcję od dostępności okolicznych lasów.
Los huty został przesądzony przez dramatyczne wydarzenia – pożar, który wybuchł w nocy z 9 na 10 czerwca 1866 roku. Był on konsekwencją represji ze strony władz rosyjskich, ponieważ zakład wspierał uczestników powstania styczniowego, produkując dla nich broń. Po zniszczeniu obiektu nie podjęto próby jego odbudowy – zarówno z powodu pogłębiającego się kryzysu gospodarczego, jak i wyczerpywania się złóż rudy żelaza w okolicy.
Do dziś zachowały się imponujące ruiny: fragmenty wielkiego pieca, wieży wyciągowej oraz pozostałości hal produkcyjnych. Miejsce to stanowi nie tylko atrakcję turystyczną, ale również cenne świadectwo historii polskiego przemysłu i walki o niepodległość. Spacerując wśród tych murów, można wyobrazić sobie skalę dawnej działalności i znaczenie, jakie huta miała dla regionu.
