Opactwo Benedyktynów w Tyńcu to jeden z najstarszych i najcenniejszych zespołów klasztornych w Polsce, położony na wapiennym wzgórzu nad Wisłą, w zachodniej części Kraków. Jego monumentalna sylweta dominuje nad okolicą i od wieków stanowi ważny punkt krajobrazu kulturowego Małopolski.
Klasztor został założony w XI wieku, najprawdopodobniej około 1044 roku, z fundacji księcia Kazimierza Odnowiciela. Sprowadzeni do Tyńca benedyktyni odegrali istotną rolę w umacnianiu chrześcijaństwa oraz struktur państwowych we wczesnopiastowskiej Polsce. W średniowieczu opactwo było ważnym ośrodkiem życia religijnego, intelektualnego i gospodarczego.
Na przestrzeni wieków zabudowania były wielokrotnie niszczone – m.in. podczas najazdów tatarskich, wojen szwedzkich oraz konfederacji barskiej – i odbudowywane. Dzisiejszy wygląd kompleksu jest efektem licznych przebudów, szczególnie w stylu barokowym w XVII i XVIII wieku.
W XIX wieku, po kasacie klasztoru przez władze austriackie, zabudowania popadły w częściową ruinę. Benedyktyni powrócili do Tyńca w 1939 roku, a po II wojnie światowej rozpoczęto systematyczną restaurację obiektu.
Zespół klasztorny łączy elementy romańskie, gotyckie i barokowe. Najważniejszą częścią jest kościół pw. św. Piotra i Pawła, którego początki sięgają XI wieku. Wnętrze świątyni ma charakter barokowy, z bogatym wystrojem i ołtarzem głównym z XVII wieku.
Całość tworzy rozległy kompleks z dziedzińcami, krużgankami i zabudowaniami klasztornymi, harmonijnie wpisany w naturalne ukształtowanie terenu.
