Żyrowa to niewielka, lecz wyjątkowo interesująca wieś położona w województwie opolskim, niedaleko znanego miejsca pielgrzymkowego, jakim jest Góra Świętej Anny. Jej dzieje sięgają średniowiecza i są silnie związane z działalnością zakonu minorytów, którzy na przełomie XIII i XIV wieku wznieśli tu pierwszą budowlę w miejscu dzisiejszego pałacu.
Najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem miejscowości pozostaje Pałac w Żyrowej, którego początki również sięgają średniowiecza, choć obecny wygląd jest efektem późniejszych przekształceń rezydencji arystokratycznej. Obiekt ten stanowi jeden z ciekawszych przykładów historycznej architektury rezydencjonalnej na Śląsku Opolskim i mimo upływu czasu wciąż wyraźnie dominuje w krajobrazie wsi.
W Żyrowej warto również zwrócić uwagę na Kościół św. Mikołaja w Żyrowej, wzniesiony około 1300 roku. To gotycko-barokowa, pocysterska świątynia o jednonawowym układzie, z dwuprzęsłowym prezbiterium i wczesnogotyckim sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Wnętrze kościoła kryje nie tylko cenne elementy architektoniczne, ale też wyraźne ślady historii lokalnej społeczności i dawnych właścicieli majątku.
Znajdują się tam między innymi grobowce ostatnich właścicieli pałacu – Johannes von Francken-Sierstorpff oraz Mary von Francken-Sierstorpff wraz z ich synem Edwinem Victorem, poległym podczas I wojny światowej. Zachowały się także herby rodowe ostatnich posiadaczy majątku oraz dwa cenne obrazy przedstawiające św. Floriana i św. Józefa z Dzieciątkiem, autorstwa Franciszka Sebastiniego, datowane na II połowę XVIII wieku.
Całość tworzy spójny, historycznie nasycony krajobraz kulturowy, w którym przenikają się wpływy średniowieczne, barokowe i arystokratyczne. Dziś Żyrowa pozostaje spokojną miejscowością, ale dzięki swojej zabytkowej zabudowie i bliskości ważnych punktów regionu stanowi interesujący przystanek dla osób eksplorujących Opolszczyznę – szczególnie tych, którzy cenią mniej oczywiste, ale autentyczne miejsca z bogatą przeszłością.



