Historia Kolejki Leśnej w Puszcza Białowieska sięga 1916 roku. Dynamiczny rozwój przemysłu drzewnego sprawił wówczas, że tradycyjny transport konny przestał być wystarczający. W odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na surowiec podjęto decyzję o budowie sieci linii wąskotorowych, które miały usprawnić i przyspieszyć wywóz drewna z trudno dostępnych, leśnych ostępów.
W czasie I wojny światowej teren puszczy znajdował się pod wojskowym zarządem niemieckim, a przy budowie torów pracowali jeńcy wojenni. Po zakończeniu działań wojennych kolej przeszła w ręce angielskiej spółki The Century European Timber Corporation, posiadającej koncesję na eksploatację zasobów leśnych. Tuż przed wybuchem II wojny światowej infrastrukturę przejęły polskie Lasy Państwowe.
Okres II wojny światowej przyniósł rabunkową gospodarkę leśną – zarówno okupanci niemieccy, jak i sowieccy intensywnie eksploatowali zasoby puszczy. Po 1945 roku kolej ponownie znalazła się pod zarządem Lasów Państwowych i przez kolejne dekady była jednym z kluczowych elementów zaplecza transportowego regionu. Dopiero w latach 70. XX wieku zaczęła stopniowo tracić znaczenie na rzecz transportu samochodowego. Ostatecznie w 1991 roku zaprzestano wykorzystywania jej do przewozów towarowych.
Na szczęście infrastruktura nie została całkowicie zlikwidowana. Z dawnych tras zachowało się około 123 km torów, które dziś służą celom turystycznym. Kolejka, znana jako Kolej Leśna Puszczy Białowieskiej, stała się jedną z największych atrakcji regionu. Pierwszą uruchomioną trasą turystyczną był 11-kilometrowy odcinek z Hajnówka do przysiółka Topiło, uznawany za najbardziej malowniczy. Druga trasa prowadzi z Hajnówki do Doliny Rzeki Leśnej i liczy 6 kilometrów.
Szczególny klimat zachowała stacyjka w Topile – otoczona lasem, sprzyja odpoczynkowi i spacerom. Na miejscu można posilić się w restauracji, a także obejrzeć zabytkową lokomotywę parową, która niegdyś obsługiwała transport drewna. Dzisiejsza kolejka nie tylko umożliwia poznanie walorów przyrodniczych puszczy, lecz także stanowi żywe świadectwo historii regionu – od przemysłowej eksploatacji po współczesną ochronę i turystykę zrównoważoną.
