Spała to jedna z najpiękniejszych miejscowości letniskowych w województwie łódzkim, malowniczo położona nad rzeką Pilicą, w samym sercu Puszczy Pilickiej i na terenie Spalskiego Parku Krajobrazowego. To miejsce od lat przyciąga miłośników przyrody, historii i aktywnego wypoczynku.
Na leśnym odcinku między Spałą a Inowłódzem, pośród wysokich sosen, znajduje się niezwykły monument zbudowany z potężnych głazów narzutowych. Turyści od lat nazywają go „Grotą”, ponieważ układ kamieni tworzy niewielką pieczarę. Dwa z głazów noszą inicjały cara Aleksandera III Romanowa oraz datę 14 września 1894 roku, co wskazuje na związki tego miejsca z okresem carskich polowań organizowanych w lasach dawnej rezydencji spalskiej.
Według lokalnej legendy grota została usypana w miejscu, gdzie car upolował swojego pierwszego jelenia podczas pobytu w Spale. W rzeczywistości monument powstał dopiero w 1933 roku, kiedy wykorzystano kilka pamiątkowych głazów pochodzących z czasów rosyjskich. Był to dar leśników spalskich dla Prezydenta Ignacego Mościckiego w podziękowaniu za odnowienie tradycji myśliwskich związanych ze św. Hubertem – patronem myśliwych.
Na jednym z głazów umieszczono brązową tablicę z dedykacją. Oryginał znajduje się dziś przy Kościele Matki Bożej Królowej Korony Polskiej w Spale, natomiast w grocie można zobaczyć jej wierną replikę. Od tego czasu monument funkcjonuje pod nazwą „Grota św. Huberta”.
Szczególną uwagę zwraca kamień wieńczący grotę, przedstawiający scenę nawiązującą do legendy o św. Hubercie. Podczas polowania księciu Hubertowi miał ukazać się majestatyczny jeleń z promieniejącym krzyżem między porożem, co odmieniło jego życie. Ten sam motyw odnaleźć można także w rzeźbionym ołtarzu spalskiego kościoła, co dodatkowo podkreśla duchowy wymiar tego miejsca.
W pobliżu leży również głaz z napisem „Lord 1935 r.”. Upamiętnia on ulubionego psa myśliwskiego prezydenta Mościckiego, który towarzyszył mu podczas łowów w spalskich lasach. To drobny, ale bardzo osobisty akcent, nadający temu miejscu wyjątkowy charakter.
Tuż obok groty rozciąga się polana położona na wysokiej skarpie nad Pilicą. To właśnie tutaj Prezydent Mościcki organizował słynne Garden Party dla gości pałacu prezydenckiego, będące uroczystym zwieńczeniem polowań. W centrum polany stał ogromny „grzyb” – zadaszona słomą konstrukcja ze stołem i ławami. Po wojnie wzniesiono jego replikę, a obecna wersja została odtworzona stosunkowo niedawno, przywracając temu miejscu dawny klimat.
Dziś teren wokół Groty św. Huberta jest dostępny wyłącznie dla pieszych i rowerzystów. Dawny leśny parking, popularny wśród biwakowiczów i turystów, ustąpił miejsca ścieżce pieszo-rowerowej. Choć dla zmotoryzowanych może to być pewne utrudnienie, dzięki temu okolica zachowała swój spokojny, naturalny charakter.
Najbardziej malownicza droga do groty prowadzi ścieżką przyrodniczą przez Rezerwat Spała, biegnącą wzdłuż Pilicy. Szlak rozpoczyna się przy kapliczce św. Jana w Spale i oferuje wyjątkową okazję do obcowania z dziką przyrodą oraz poznania bogatej historii tego niezwykłego zakątka Polski.
Grota św. Huberta to miejsce, w którym historia, legenda i natura splatają się w harmonijną całość. To nie tylko ciekawostka turystyczna, ale również świadectwo dawnych tradycji łowieckich i wyjątkowej roli, jaką Spała odgrywała w dziejach Polski. Spacer do tego kamiennego monumentu pozwala poczuć atmosferę minionych epok i odkryć jedno z najbardziej nastrojowych miejsc w dolinie Pilicy.
