Kamień węgielny pod dzisiejszy gmach Uniwersytetu Wrocławskiego wmurowano 6 grudnia 1728 roku w imieniu cesarza Karol VI Habsburg. Uroczystości przewodniczył starosta generalny Śląska, hrabia Antoni Schaffgotsch. W miejscu tym wcześniej znajdował się zamek książąt śląskich, który z czasem utracił znaczenie militarne i administracyjne. Przekształcono go w kompleks edukacyjno-religijny prowadzony przez jezuitów, obejmujący kościół oraz szkołę.
Szybko jednak okazało się, że dotychczasowa zabudowa jest zbyt skromna wobec rosnących ambicji i potrzeb dydaktycznych, co stało się impulsem do rozpoczęcia budowy nowej, reprezentacyjnej siedziby uczelni. Prace budowlane prowadzone były etapami aż do 1793 roku, a cały kompleks stopniowo nabierał monumentalnego, barokowego charakteru, który do dziś stanowi jego znak rozpoznawczy.
W 1811 roku król pruski Fryderyk Wilhelm III doprowadził do połączenia wrocławskiej uczelni z uniwersytetem Viadrina we Frankfurcie nad Odrą, co było elementem szerszej reformy szkolnictwa wyższego w Prusach. W kolejnych dekadach uczelnia doświadczała burzliwych losów – w czasie konfliktów zbrojnych pełniła funkcję lazaretu, a w trakcie II wojny światowej została częściowo zniszczona. Mimo to już w listopadzie 1945 roku rozpoczęto tu pierwsze powojenne wykłady, co symbolicznie otworzyło nowy rozdział w historii uniwersytetu.
Współcześnie Uniwersytet Wrocławski należy do czołowych polskich uczelni akademickich. Kontynuuje tradycje zarówno dawnych instytucji wrocławskich, jak i dziedzictwo Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie. Kształci studentów na wielu kierunkach humanistycznych i ścisłych, obejmując dziesięć wydziałów oraz liczne jednostki ogólnouczelniane. Obecnie studiuje tu ponad 25 tysięcy osób, co czyni go jednym z największych ośrodków akademickich w kraju.
Z punktu widzenia turysty szczególnie imponujący jest barokowy zespół budynków nad Odrą, a zwłaszcza Wieża Matematyczna, która pierwotnie miała pełnić funkcję obserwatorium astronomicznego. Jest to jedna z trzech zaplanowanych wież, które miały podkreślać monumentalny charakter kompleksu. Dziś jej taras widokowy na wysokości 42 metrów oferuje panoramę na Wyspę Słodową i Stare Miasto. Wnętrze zdobią rzeźby alegoryczne przedstawiające cztery nauki, wykonane przez Franza Mangoldta. W ramach zwiedzania dostępne są również Aula Leopoldyńska, Oratorium Marianum oraz wystawy muzealne, które pozwalają lepiej zrozumieć akademicką i artystyczną historię tego miejsca.
Całość tworzy nie tylko jeden z najważniejszych zabytków Wrocławia, ale też żywy symbol ciągłości europejskiej tradycji akademickiej – od barokowych korzeni, przez XIX-wieczne reformy, aż po współczesną, dynamiczną uczelnię o międzynarodowym znaczeniu.
