Barokowy pałac w Żyrowej, położony w województwie opolskim, powstał w latach 1631–1644 z inicjatywy hrabiego Melchiora Ferdynanda von Gaschina. Przez ponad dwa stulecia pozostawał siedzibą rodu, aż do 1852 roku, kiedy to został sprzedany posłowi Królestwa Prus, Maxowi Fryderykowi von Hatzfeld-Schönstein. W kolejnych dekadach rezydencja kilkakrotnie zmieniała właścicieli, by w 1899 roku trafić w ręce amerykańskiego milionera, który podarował ją swojej córce Mary Knowlton jako prezent ślubny.
Nowi właściciele przeprowadzili gruntowną modernizację, przywracając pałacowi reprezentacyjny charakter. Rezydencja pozostawała w rękach tej rodziny aż do zakończenia II wojny światowej, choć w jej trakcie mieściło się tu archiwum wojskowe III Rzeszy. Po 1945 roku los obiektu odzwierciedlał powojenne przemiany ustrojowe — pałac przejął PGR, a następnie urządzono w nim sanatorium dla dzieci zagrożonych gruźlicą.
W 1982 roku działalność placówki zakończono, a opuszczony budynek przez długie lata popadał w ruinę, będąc systematycznie dewastowany i rozkradany. Dziś jednak historia zatacza koło — pałac ponownie znajduje się w rękach prywatnych, a prowadzone na szeroką skalę prace remontowe dają nadzieję na jego pełną rewitalizację. Jeśli tempo tych działań się utrzyma, Żyrowa ma szansę odzyskać jedną z najcenniejszych pereł architektury barokowej regionu i ponownie stać się miejscem o dużym znaczeniu kulturalnym i turystycznym.
