Stefan Żeromski na trwałe związał swoje życie i twórczość z uzdrowiskowym Nałęczowem w województwie lubelskim. Miejscowość ta była dla niego nie tylko miejscem pracy i wypoczynku, ale także przestrzenią twórczej inspiracji. Najważniejszą pamiątką po pisarzu jest dziś jego dom w stylu zakopiańskim, zaprojektowany przez Jana Koszczyc-Witkiewicza. Budowę rozpoczęto w 1905 roku. Drewniany budynek o konstrukcji wieńcowej, z charakterystycznym gankiem i stromym dachem krytym gontem, osadzono na solidnej kamiennej podmurówce. Architektura nawiązuje do tradycji podhalańskiej, co było wówczas modnym sposobem podkreślania narodowego charakteru sztuki i budownictwa.
Żeromski przybył do Nałęczowa w 1891 roku i podjął pracę jako guwerner. Właśnie tutaj poznał Oktawię z Radziwiłłowiczów Rodkiewiczową, wdowę po inżynierze Rodkiewiczu. Ich znajomość szybko przerodziła się w głębsze uczucie i w 1892 roku para wzięła ślub. Początkowo młodzi małżonkowie mieszkali w domu ojca Oktawii. Dopiero po sukcesie literackim i otrzymaniu honorarium za powieść „Popioły” pisarz mógł pozwolić sobie na wybudowanie własnego domu, który stał się miejscem pracy twórczej i spotkań z przedstawicielami życia kulturalnego tamtych czasów.
Po śmierci Stefana Żeromskiego jego żona postanowiła zachować dom i zgromadzone w nim pamiątki jako świadectwo życia i działalności pisarza. W 1928 roku Oktawia Żeromska utworzyła w nim muzeum poświęcone twórcy. Niestety, zaledwie dwa tygodnie po otwarciu placówki sama zmarła. Dzięki jej inicjatywie do dziś możemy oglądać w muzeum autentyczne wyposażenie domu: meble, rękopisy, książki, osobiste przedmioty oraz liczne pamiątki związane z życiem i pracą autora „Ludzi bezdomnych”.
Za domem, w ogrodzie otaczającym willę, znajduje się także Mauzoleum Adama Żeromskiego – syna Stefana i Oktawii. To miejsce nadaje całemu kompleksowi szczególnie osobisty i refleksyjny charakter, przypominając, że Nałęczów był dla Żeromskiego nie tylko miejscem pracy twórczej, lecz również ważną częścią jego rodzinnego życia i osobistej historii.
