Kurzelów to niewielka miejscowość w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, której początki sięgają XI wieku. Jej dzieje od samego początku były ściśle związane z Kościołem – przez długi czas stanowiła ważny ośrodek życia religijnego i należała do arcybiskupów gnieźnieńskich. To właśnie oni, podczas pierwszego podziału diecezji, ustanowili tu jeden z pięciu archidiakonatów, co podkreśla znaczenie Kurzelowa w średniowiecznej strukturze kościelnej Polski.
Miejscowość przez kilka stuleci cieszyła się prawami miejskimi, które utraciła dopiero w 1869 roku, co było konsekwencją zmian administracyjnych w okresie zaborów. Choć z najwcześniejszego okresu jej istnienia nie zachowały się żadne zabytki, Kurzelów nadal może poszczycić się interesującym dziedzictwem architektonicznym.
Najważniejszym obiektem jest Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kurzelowie, wzniesiona około 1360 roku z inicjatywy Jarosław Bogoria Skotnicki. To gotycka świątynia o unikatowej konstrukcji – jej sklepienie opiera się na jednym filarze, co stanowi rzadko spotykane rozwiązanie architektoniczne. W przeszłości pełniła funkcję siedziby kapituły kolegiackiej, co dodatkowo podnosiło rangę miejscowości. W jej wnętrzu na szczególną uwagę zasługuje gotycka chrzcielnica z 1414 roku, będąca cennym przykładem średniowiecznego rzemiosła.
Tuż obok kolegiaty znajduje się drewniana dzwonnica z przełomu XVII i XVIII wieku, która doskonale wpisuje się w historyczny krajobraz miejscowości. Z kolei na miejscowym cmentarzu można zobaczyć Kaplica św. Anny w Kurzelowie – drewniany obiekt sakralny z XVII wieku, szczególnie interesujący dla miłośników tradycyjnej architektury drewnianej.
Kurzelów, mimo utraty znaczenia administracyjnego, pozostaje miejscem o bogatej historii i wyjątkowym klimacie, w którym przeszłość wciąż jest wyraźnie obecna w zachowanych zabytkach.
