Niedaleko Chełma, w malowniczej wiosce Stołpie, tuż przy drodze łączącej Chełm z Lublinem, wznosi się tajemnicza średniowieczna wieża, która od wieków budzi ciekawość historyków i turystów. Dokładna data jej powstania pozostaje nieznana, jednak wyniki badań radiowęglowych sugerują, że budowla powstała już w XII wieku. W 1370 roku wieża została częściowo zniszczona przez Tatarów i nigdy nie została odbudowana; w formie ruin przetrwała do dzisiejszych czasów, stanowiąc cenny świadek średniowiecznej architektury.
Zewnętrzne mury wieży tworzą prostokąt o wymiarach 5,7 × 6,6 metra, natomiast wnętrze ma charakterystyczny cylindryczny kształt o średnicy od 3 do 3,6 metra, przechodzący na najwyższej kondygnacji w ośmiobok. Tuż obok wieży znajdowała się prostokątna kamienna platforma o wymiarach 12,5 × 15,4 metra i wysokości około 2,5 metra, a w jej południowej części stał duży drewniany budynek, którego przeznaczenie pozostaje nieznane – spłonął pod koniec XIII wieku.
Historycy wciąż spierają się, czy wieża pełniła funkcję obronną, czy miała charakter sakralny. Niektórzy sugerują, że mogła być miejscem obserwacji, innym razem – symbolem władzy lokalnych możnowładców. Dodaje jej tajemniczości fakt, że w pobliżu znajduje się źródło wody, co mogło czynić ją samowystarczalnym punktem w razie oblężenia.
Dziś wieża w Stołpiu przyciąga zarówno miłośników historii, jak i osoby poszukujące niezwykłych, klimatycznych miejsc w Polsce. Jej niepowtarzalna forma i wiek sprawiają, że jest jednym z nielicznych średniowiecznych obiektów tego typu w regionie, a spacer wokół ruin pozwala przenieść się w czasie i poczuć ducha dawnych wieków.
