Bohoniki to niewielka wieś na Podlasiu, w powiecie sokólskim, w gminie Sokółka, od wieków związana z obecnością polskich Tatarów – jednej z najstarszych mniejszości muzułmańskich w kraju. To miejsce szczególne, w którym historia Rzeczypospolitej splata się z tradycją islamu, tworząc unikatowy krajobraz kulturowy.
Odwiedzając Bohoniki, warto zobaczyć zabytkowy meczet oraz mizar, czyli cmentarz muzułmański. Drewniany meczet wzniesiono najprawdopodobniej w 1873 roku, na przełomie XIX i XX wieku. W czasie II wojny światowej świątynia została zdewastowana – armia niemiecka urządziła w niej szpital polowy, niszcząc znaczną część wyposażenia. Po zakończeniu działań wojennych budynek odrestaurowano i przywrócono mu funkcję sakralną.
Świątynia została zbudowana z drewna na planie prostokąta, zgodnie z tradycyjną architekturą tatarskich meczetów na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Wnętrze podzielone jest – zgodnie z zasadami islamu – na część męską, żeńską oraz wspólny przedsionek. Przestrzeń dla kobiet oddziela od części męskiej ściana z oknami przesłoniętymi firanką, co umożliwia uczestnictwo w modlitwie przy zachowaniu zasad skromności.
Centralnym elementem wnętrza jest mihrab – wnęka wskazująca kierunek Mekki – oraz minbar, czyli kazalnica używana podczas piątkowej modlitwy. Zgodnie z anikonizmem islamu, w meczecie nie umieszcza się wizerunków postaci. Wnętrze zdobią zatem wyłącznie muhiry – cytaty z Koranu zapisane po arabsku – oraz motywy roślinne.
Charakterystyczną cechą budowli jest brak minaretu. Zamiast niego meczet wieńczy cebulasta kopuła zwieńczona złoconym półksiężycem. Skromna, drewniana forma świątyni doskonale wpisuje się w podlaski krajobraz i stanowi świadectwo wielowiekowej obecności Tatarów w Polsce. To miejsce nie tylko modlitwy, lecz także żywe muzeum pamięci – symbol dialogu kultur i religii, który na Podlasiu trwa od pokoleń.
